KALTAMINOR JAMOALARI IJTIMOIY-IQTISODIY VA MAʼNAVIY HAYOTINING TARIXIY REKONSTRUKSIYASI XUSUSIDA

TO'LIQ MATN:

Referat

Mazkur maqola turar-joylar va qabr materiallari asosida Kaltaminor jamoalari ijtimoiy-iqtisodiy va maʼnaviy
hayotining tarixiy rekonstruksiyasi masalasini yoritishga bagʻishlangan. Bunda S.P. Tolstov, A.V. Vinogradovlar
tomonidan tadqiq etilgan Jonbos 4, Qavat 7, Tolstov makoni, Uchashi 131, Lavlakan 26, Darbozaqir 1,2
yodgorliklarida oʻrganilgan turar-joylarning shuningdek, Xorazm arxeologiya ekspeditsiyasi xodimlari hamda
Y. Bijanov tomonidan oʻrganilgan Tumek-Kichikjik, Tolstov makoni qabrlari va Janubi-Sharqiy Ustyurtda
Kaskajol neolit davri qabr materiallari tahlil etilgan. Xususan, turar-joylar odamlar turmush tarzini ifodalovchi
tarkibiy element hisoblanib, bu haqdagi maʼlumotlar tarixiy davr jamiyati, urugʻchilik tamoyillari, uy
joylar qurilishi uslublari, materiallari, uylarning ichki tarkibiy tuzilmalari, oila-nikoh munosabatlari, diniy
eʼtiqodlarini tiklashga xizmat qiluvchi birlamchi manba hisoblanadi. Shuningdek, qabr materiallari ham neolit
davri ijtimoiy munosabatlarni, jamoalarining moddiy, maʼnaviy madaniyati, dunyoqarashini rekonstruksiya
qilishga asos beruvchi birlamchi manba hisoblanib, oʻz navbatida jamiyatdagi ijtimoiy tengsizlik, maʼnaviy
hayotni, aholi eʼtiqodi va dafn bilan bogʻliq rasm-rusumlari, urf-odatni, antropologik tiplarni, madaniy
aloqalarni tiklash imkonini beradi. Maqolada Tolstov makonining 2–3-uylariga oid materiallar ilk bor ilmiy
muomalaga kiritilmoqda.

Mualliflar haqida

Adabiyotlar ro'yxati

Андрианов Б. В. Древние оросительные системы Приаралья. Москва: Наука, 1969. 254 с.

Бижанов Е. Б. Первое неолитическое погребение на Устюрте // СА. 1985, №1. С. 250–252.

Виноградов А. В. Древние охотники и рыболовы Среднеазиатского междуречья // ТХАЭЭ. Т. ХIII.

М., 1981. 176 с.

Виноградов А. В., Итина М. А., Яблонский Л. Т. Древнейшее население низовий Амударьи. Археоло

го-палеоантропологическое исследование // ТХАЭЭ. XV. Москва, 1986. 200 с.

Виноградов А. В. Исследование стоянки Толстова. // АО. 1980, Москва: Наука, 1981. С. 447.

Виноградов А.В. Неолитические памятники Хорезма // МЭХ. вып.8. Москва, 1968. С. 179

Виноградов А. В. Работы Джанбасского отряда // АО 1981, Москва: Наука, 1982. С. 452–453.

Виноградов А. В. Раскопки стоянки Толстова // АО 1982, Москва: Наука, 1983. С. 470.

Виноградов А. В. Работы на стоянке Толстова // АО 1984, Москва: Наука, 1986. С. 456.

Виноградов А. В. Раскопки неолитической стоянки Толстова в 1981 г. (шестой сезон) // Научный от

чет Джанбасским отрядом Хорезмской археолого-этнографической экспедиции ИЭ АН СССР.

г. / Архив Самаркандский институт археологии. Фонд, Ф.1. О.1. Д.12.

Виноградов А. В. Отчет о работах на стоянки Толстова в 1982 г. // Научный отчет Джанбасского от

ряда Хорезмской археолого-этнографической экспедиции ИЭ АН СССР. 1982 г. / Архив Самар

кандский институт археологии. Фонд, Ф.1. О.1. Д.18.

Виноградов А. В. Отчет о раскопках на стоянки Толстова в 1984 г. // Научный отчет Джанбасского

отряда Хорезмской археолого-этнографической экспедиции ИЭ АН СССР. 1985 г. / Архив Са

маркандского института археологии. 1985. Фонд, Ф.1. О.1 Д. 29.

Грязнов М. П., Окладников А. П. Первобытнообщинный строй. Каменный век // История Киргизии.

Т. 1. Фрунзе: Киргизгосиздат, 1963. С. 33–54.

Гулямов Я. Г., Исламов У., Аскаров А. Первобытная культура и возникновение орошаемого земледе

лия в низовьях Зарафшана. Ташкент: Фан, 1966. С. 21–94

Qanday qilib iqtibos keltirish mumkin

Egamberganov, H. (2026). KALTAMINOR JAMOALARI IJTIMOIY-IQTISODIY VA MAʼNAVIY HAYOTINING TARIXIY REKONSTRUKSIYASI XUSUSIDA . Oʻzbekiston Arxeologiyasi, 2(31), 101–123. https://doi.org/10.71414/2181-032X-2024-2-31-101-123
Ko'rishlar soni: 0