ОЁКОҒИТМА КЎЛИ ШИМОЛИЙ КИРҒОҒИНИНГ ПАЛЕОЛИТ ДАВРИ ТОПИЛМАЛАРИ

TO'LIQ MATN:

Referat

Оёқоғитма ботиғи ҳудудида дастлабки археологик-қидирув ишлари ХХ асрнинг 60-йилларида A. В. Виноградов бошчилигидаги экспедиция томонидан амалга оширилган бўлиб, бу ердан ўрта палеолит даврига оид бир нечта топилмажойлар аниқланган. Ўзбекистон мустақилликка эришгандан кейин Оёқоғитма ботиғида Ўзбекистон–Польша (1995 йилдан) ҳамда Ўзбекистон-Франция (2009 йилдан) халқаро ҳамкор экспедициялари интенсив тадқиқотлар олиб борган. Бу ерда неолит даврига оид мухит илмий натижаларни берган Оёқоғитма макони очиб ўрганилди. Ҳудудда тадқиқотлар икки йўналишда: неолит ва палеолит даври ёдгорликларини топиб ўрганиш бўйича олиб борилди. Натижада, 2012 йилда Оёқоғитма кўли атрофидаги 11 та пунктдан сўнгги палеолит даврига оид тош буюмлар йиғиб олинди.
2021 йилнинг ёзида Самарқанд Aрхеология институти ва Самарқанд Давлат Университети мутахассисларидан таркиб топган гуруҳ Оёқоғитма ботиғининг шимолий қирғоғида археологик дала-қидирув ишларини амалга оширди. Натижада, Оёқоғитма 2 дан неолит макони топилди ҳамда унинг ҳудудидан ва атрофидан 15 дан ортиқ палеолит даврига тегишли тош буюмлар йиғиб олинди. Улар орасида кремнийдан ишланган учиринди ва пластиналар мавжуд бўлиб, қалин ташқи патина билан қопланган.
Бу жойдаги неолит макони битта маданий қатламини сақлаб қолган. Аммо, палеолитга оид тош буюмлар бу жойга юқорироқдан, кўлнинг қадимги бортининг табиий таъсирлар сабаб бузилиши оқибатида тушиб қолган. Ушбу топилмаларни сақланиш даражаси ва ишланиш техникасига кўра, ўрта палеолит даври билан саналаш мумкин. Ушбу мақола юқорида таъкидланган тош буюмларнинг техник-типологик тадқиқотига бағишланади.

Mualliflar haqida

Adabiyotlar ro'yxati

ФОЙДАЛАНИЛГАН АДАБИЁТЛАР:

Виноградов А. В. Древние охотники и рыболовы Среднеазиатского междуречья // ТХАЭЭ. Т. XIII / Отв. ред. М. А. Итина. М.: Изд-во АН СССР, 1981. С. 47–48.

Сайфуллаев Б. К., Хужаназаров М. М., Джуракулова Д. М. Новые данные по палеолиту Кызылкумов / Отв. ред А. Э. Бердимурадова // История и археология Турана. № 3 Самарканд. 2017. С. 31–37

Хужаназаров М. М., Брунет Ф., Сайфуллаев Б. К., Хошимов Х. Б., Рахимов К. А. Новые данные по палеолиту Аякагитминской впадины // Археологические исследования в Узбекистане 2012 г. Вып. № 9. / Отв. ред А. Э. Бердимурадова. Самарканд 2013.

С. 217–220.

REFERENCES:

Vinogradov A.V. 1981. In Itina M. A. (ed.). Drevniye okhotniki i rybolovy Sredneaziatskogo mezhdurech'ya (Ancient hunters and fishermen of the Central Asian interfluve) / THAEE (Proceedings of the Khorezm archaeological and tnographic expedition). Moskva, Izdatelʹstvo Akademii nauk SSSR, Publ., 47–48 (in Russian).

Sayfullayev B. K., Khuzhanazarov M. M., Dzhurakulova D. M. 2017. In Berdimuradov A. E.(ed) Novyye dannyye po paleolitu Kyzylkumov (New data on the Kyzylkum Paleolithic) // History and archeology of Turan. Issue 3. Samarkand, 31–37 (in Russian). Khuzhanazarov M. M., Brunet F., Sayfullayev B. K., Khoshimov Kh. B., Rakhimov K. A. 2013. In Berdimuradov

A. E. (ed). Novyye dannyye po paleolitu Ayakagitminskoy vpadiny (New data on the Paleolithic of the Ayakagitma depression) // Archaeological research in Uzbekistan 2012. Issue 9. Samarkand, 217–220 (in Russian).

Qanday qilib iqtibos keltirish mumkin

Имомов, А. (2025). ОЁКОҒИТМА КЎЛИ ШИМОЛИЙ КИРҒОҒИНИНГ ПАЛЕОЛИТ ДАВРИ ТОПИЛМАЛАРИ. Oʻzbekiston Arxeologiyasi, 1(26), 97–103. https://doi.org/10.71414/2181-032X-2022-1-26-97-103
Ko'rishlar soni: 0